شهد الله كه در اين دور و زمان ، نفسى بدين صبر و حلم ديده نشده و نخواهد شد . كسانى كه اكثر ، فيض باب صحبت آن حقيقت مآب هستند ، اين معنى را يافته و دانسته‌اند ؛ چنان كه جناب ميرزا محمد قدسى ( 31 ) - كه يكى از جمله شاگردان خاص اوست - در وصف او گفته : كفاك حلمك عن كلّ الكمال و قد * حويت كلّ المزايا حالة الصغر « 1 » و در ايّام عمر اگر چه همّ « 2 » بر تأليف و تصنيف نداشته ، مع ذلك بسيار تآليف و تصانيف از او صدور يافته : منها : منظومه‌اى در كلام و شرح آن بالعربيّه كه زمان تصنيف ، آن را فقير استنساخ مىنمودم . منها : منظومه در احكام شرعى با شرح آن بالعربيّه . منها : شرحى بر حديث كميل « 3 » كه سؤال از حقيقت كرده ، بالعربيّه . منها : شرحى بر حديث امّ زرع « 4 » كه در صحيح بخارى « 5 » است ، بالعربيّه . منها : منظومه‌اى در فقه ، بالعربيّه . منها : كتاب نور اليقين فى شرح الاربعين ؛ كه چهل حديث مختصر را شرح نموده ، بالعربيّه منها : شرح قصيدهء امرؤ القيس « 6 » ؛ كه اوّل قصايد سبعهء معلّقه است ، بالعربيّه ؛ و ترجمهء اشعارش به فارسى . منها : كتاب ضياء القلوب در مصيبت ، بالفارسيّه . منها : تفسير آياتى كه در شرح قطر النّدا ، استشهاد به آنها شده ، بالعربيّه .

--> ( 1 ) . يعنى كفايت كرد ترا حلم و بردبارى تو ، از تمام كمالات ؛ و به تحقيق كه جامع گرديده‌اى همهء افزونى و فضيلتها را در حالت كودكى و طفوليت . ( 2 ) . به شدّ ميم ، به معنى خواستن و قصد كردن است . ( 3 ) . بر وزن زبير ، نام شخصى است از صحابهء حضرت امير المؤمنين على - عليه السلام - كه از آن حضرت سؤال كرد و گفت : ما الحقيقه ؟ حضرت جوابها فرمودند و تفصيل آن در كتب بسيار ، مسطور است . ( 4 ) . زنى بوده در زمان پيغمبر ( ص ) . ( 5 ) . كتابى از محمد بن اسماعيل بخارى ؛ و آن از محدّثين عامّه است . ( 6 ) . شاعرى است كه افصح شعراى عرب بوده .